Meşhur Gedelek Köyü
GEDELEK: Bursa- Orhangazi
ilçesine bağlı yeşillikler içinde şirin bir köy. İlçenin güneybatısında,
Gemlik-Orhangazi yolunun 1 km batısındadır. İlçeye 6 km uzaklıkta
bulunan köy oldukça eskiden kurulmuştur. Eskiden İznik'e bağlı idi.
Yavuz Sultan Selim'in vakıf köyüdür. Köyün geliri İstanbul'da yaptırdığı
imaretine harcanmaktaydı.
Gedelek adı, ok kuburu anlamındaki Gedeleç'ten gelmiş olabilir. 1530
tarihli tahrirat defterine göre, İznik kazasının Gürle bucağına bağlı
idi. Gürle ise bugün Orhangazi’ye bağlı bir köydür. 1530 yılında köyde
17 hane yaşamaktaydı. İşgal yıllarında köy tümüyle yakılmıştır.Yunan
işgalinde büyük kayıp veren köyün, 1940’daki nüfusu 560 tır. 2002
yılındaki sayımda hane sayısı 450, nüfusu 1380 kişidir. Köy göç aldığı
için nüfusu şu anda 1800 kişidir. Köyün en önemli gelirleri zeytincilik
ve turşuculuktur. Özellikle turşuculuk, köyün başlıca gelir kaynağıdır.
Türkiye’nin en önemli turşu üretim merkezlerinden biridir. Köy yakınında
Pınarbaşı adıyla bol suyu bulunan bir pınar ve mesire yeri vardır.
Bu pınardan akan kireçli su ile yapılan turşular; sert ve lezzetli
olması yönüyle farklıdır. Gedelek ününü bu suyla yapılan turşusuna
borçludur. Suyun başında dikili olan tarihi büyük çınarlar görülmeye
değer güzellikte ve ilginçliktedir. Pınarbaşı’nın temiz ve serin sularında
bir kızın yaşadığı söylenir. Bu kızın uzun sarı saçları olup, yıkanmaya
gelirmiş. Pınarbaşı sularının sahibi olan bu kızı gören insanların
çarpılacağına inanılır. Dede Bayırı ve Karşı Bayır'ı denilen bu iki
tepede iki Ermiş Dede'nin yattığı anlatılır. Önceleri köyün girişindeki
çeşme önündeki çalının sıtma hastalığına iyi geleceğine inanılırdı.
Sıtma olan yere bu çalıdan sürüldüğünde iyileştiği söylenirdi. Yerli
köyüdür.
Teşekkür
Bu sitenin yapım aşamasında bana yardımcı olup, bilgilerini
benimle paylaşan Araştırmacı-Yazar Raif KAPLANOĞLU'na, yeğenim Salih GÜLEÇ'e
ve GEDELEK halkına değerli katkılarından ötürü teşekkür ederim.